Cerkiew greckokatolicka w Bodakach

Cerkiew greckokatolicka pw. św. Dymitra (obecnie użytkowana jako kościół rzymskokatolicki pod tym samym wezwaniem)

Położenie

Bodaki to wieś położona na zakręcie doliny potoku Bartnianka, poniżej Bartnego; która wzięła nazwę od nazwiska Bodaki, po łemkowsku oznacza to oset. We wsi do dnia dzisiejszego mieszkają osoby noszące to nazwisko. Historycznie wieś była przysiółkiem wsi Przegonina, wzmiankowanej poraz pierwszy w 1581 roku, jako wieś królestwa starostwa bieckiego. Wieś ta podobnie jak znajdujące się w poblizu Bartne była ośrodkiem kamieniarstwa.

Cerkiew greckokatolicka w Bodakach zbudowana została przy głównej drodze, łatwo więc do niej trafić.

Historia

Cerkiew wybudowano w 1902 roku, używając prawdopodobnie częściowo budulca pochodzącego z poprzedniej świątyni wzniesionej w 1742 roku. Remont świątyni przeprowadzono w 1996 roku.

Architektura

Cerkiew jest drewniana, trójdzielna, orientowana. Prezbiterium zamknięte jest trójbocznie, od północy przylega do niego mała zakrystia. Nawa szersza od prezbiterium zbliżona jest do kwadratu. Ponad babińcem wznosi się wieża o konstrukcji słupowej zwieńczona hełmem z pseudolatarnią, podobny hełm znajduje się nad nawą i znacznie skromniejszy nad prezbiterium. Ściany cerkwi oszalowano pionowymi deskami pomalowanymi na brązowo. Łączenia desek zakryto listwami połączonymi pod okapami arkadowym gzymsem. Nawa nakryta jest dachem dwuspadowym, prezbiterium wielospadowym. Dachy pokryte są blachą. Wnętrze świątyni nakrywają stropy płaskie z fasetami.

Wnętrze/wyposażenie

Figuralna i ornamentalna polichromia została wykonana na początku XX wieku, przez pochodzącego z Rymanowa Andrzeja Szajnę. Warto zwrócić uwagę na misternie wykonaną, ażurową dekorację snycerską carskich i diakońskich wrót.

Ściany zdobią płaskorzeźbione stacje Drogi Krzyżowej.

Na południowej ścianie nawy umieszczony jest obraz z przedstawieniem św. św. Cyryla i Metodego, a na północnej św. św. Olgi i Włodzimierza.

Co warto zobaczyć

Koło cerkwi greckokatolickiej położony jest wiejski cmentarz z zachowanymi kamiennymi nagrobkami i krzyżami z piaskowca. Na terenie wsi znajdują się także liczne krzyże, kapliczki przydrożne, figurki. Jedna z kapliczek ma wyrytą datę 1879 rok, podobno została wybudowana w dwóch intencjach, zapobieżeniu powodziom i umieralności dzieci. Wewnątrz znajduje się drewniana figurka ludowa Najświętszej Marii Panny Niepokalanie Poczętej z XIX wieku.

Niedaleko od cerkwi greckokatolickiej znajduje się cerkiew prawosławna z 1934 roku.

W okolicy wsi, na zboczu Ostrej Góry nad Przegoniną znajduje się cmentarz wojenny z czasów I wojny światowej o nr. 69. Trafić można do niego idąc oznakowanym czarno - białym szlakiem.

Niedaleko od wsi znajduje się osuwisko Czartoryja. Miejsce z którym wiążą się ludowe legendy o czarcie który tam ma swoje siedlisko, wciąż ryjąc pod ziemią i dlatego ta wciąż się osuwa. Jedna z ludowych opowieści mówi, że czart ten to dawny kniaź, który za życia miał u podnóża góry piękny zamek w którym wraz ze swą kompanią się zabawiał wyprawiając różne nieprzyzwoite rzeczy. Pan Bóg posłał po niego czarta, a ten zwalił na zamek ze zbocza Holi wielkie głazy pod którymi pogrzebał kniazia, jego ludzi i zamek. Głazy pogrzebały “siedzibę zła”, a Pan Bóg zamieniwszy kniazia w czarta, kazał mu pokutować do końca świata nad potokiem koło drogi gdzie wcześniej stał jego zamek. Od tego czasu zaczęła się tam obsuwać ziemia, a woda zalewać wieś. Miejsce nazwano Czartoryją.

Faktem zaś jest że osuwisko istnieje i zwały ziemi zsuwają się po dużych deszczach ze zboczy Męcińskiej Góry i Holi. Do dziś to miejsce sprawia kłopoty i droga w tym miejscu musi być często naprawiana.

Poniżej drogi, około 300 metrów na północny zachód, w niszy osuwiska można znaleźć kilka skalnych schronień i niewielkich jaskiń.

Go to top