Cerkiew greckokatolicka w Gładyszowie

Cerkiew greckokatolicka pw. Wniebowstąpienia Pańskiego

Położenie

Cerkiew greckokatolicka znajduje się około 1 km. od głównego skrzyżowania drogi prowadzącej na Banicę.

Gładyszów to duża wieś położona w rozległej kotlinie na południe od pasma Magury Małastowskiej, wzdłuż doliny potoku Gładyszówka.

Historia

Cerkiew greckokatolicka w Gładyszowie została wybudowana w 1938 roku na miejscu poprzedniej, która została zniszczona w 1914 roku, kiedy to we wsi utrzymywał się przez ponad rok front działań wojennych. Miejsce po niej upamiętniają dwa krzyże umiejscowione na cmentarzu. Nową cerkiew wybudowali cieśle huculscy, pomysłodawcą był ówczesny proboszcz ks. Andrzej Złupko. Wybuch II wojny światowej nie pozwolił na wykończenie wnętrza świątyni i wyposażenie go. Po wysiedleni Łemków w 1951 roku świątynia była używana jako kościół rzymskokatolicki, dopiero po powrotach Łemków ponownie zaczęto sprawować w cerkwi nabożeństwa w obrządku greckokatolickim.

Gładyszów założono prawdopodobnie pod koniec XVI wieku, pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1629 roku. Pierwotnie wieś zwała się Kwoczeń od popularnego w okolicy nazwiska Kwoczka. Potem przemianowano nazwę wsi od nazwiska właścicieli całej górnej doliny Ropy - Gładyszów z Szymbarku.

Architektura

Cerkiew zbudowana jest w ukraińskim stylu narodowym na planie krzyża, do którego były inspiracją cerkwie huculskie. W miejscu skrzyżowania ramion krzyża wybudowano dużą kopułę z odchodzącymi od niej czterema ramionami, pokrytymi blachą. Dachy są konstrukcji kalenicowej. Ściany powyżej okapów są oszalowane poziomymi deskami, poniżej widoczne są grube belki z których zbudowana jest świątynia.

Cerkiew ukryta jest w kępie drzew, prowadzi do niej aleja obsadzona potężnymi drzewami. Na terenie należącym do świątyni znajduje się wolnostojąca dzwonnica.

Wnętrze/wyposażenie

Wnętrze jest puste, nie zostało wykończone przed wybuchem II wojny światowej. Przyozdabiają je pięknie haftowane chusty. Prace nad ikonostasem który ma się znaleźć w cerkwi dopiero trwają.

Co można zobaczyć

W okolicy Gładyszowa znajdują się dwa cmentarze wojenne. Pierwszy o nr. 55 położony jest 200 metrów od drogi prowadzącej na Magurę Małastowską, drugi o nr. 61 znajduje się na zboczu Popowych Wierchów, około 600 metrów na wschód od przysiółka Wirchne.

Na gładyszowskim cmentarzu - 400 metrów za cerkwią w stronę Banicy, znaleźć można kilkanaście zachowanych, zabytkowych nagrobków.

W górnej części wsi w przysiółku Wirchne, zachowało się kilka starych zagród łemkowskich.

Go to top