Cerkiew w Izbach

Cerkiew greckokatolicka pw. św. Łukasza Ewangielisty (obecnie kościół filialny rzymskokatolicki pod tym samym wezwaniem)

Położenie

Cerkiew położona jest w centrum wsi. Same zaś Izby ulokowały się u stóp Lackowej, nad rzeką Białą.

Historia

Wieś Izby została założona na prawie wołoskim w 1547 roku, w 1659 roku biskup krakowski Andrzej Trzebicki uposażył w Izbach parafię greckokatolicką.

Obecną świątynię wybudowano w 1886 roku na miejscu poprzedniej drewnianej cerkwi, w której znajdował się otoczony kultem Obraz Matki Bożej, słynący z uczynionych cudów. Dzięki temu w 1782 roku podniosło to Izby do rangi sanktuarium Maryjnego. Cudowny obraz otoczony był kultem, ciągnęły do niego liczne pielgrzymki. Dwukrotnie modlitwa do Maki Boskiej Izbiańskiej ocaliła z rąk nieprzyjaciela Kazmierza Pułaskiego, dowódcę konfederatów barskich, za co ufundował on złote wotum wdzięczności i uczynił pobożną fundację dla kościoła.

Po wybudowaniu w 1886 roku nowej świątyni przeniesiono do niej cudowny Obraz. Większa, obszerniejsza świątynia była potrzebna ze względu na duży napływ pielgrzymów, także z zagranicy.

Gdy we wsi wybudowano nową świątynie prawosławną po przejściu większości ludności na tę wiarę w 1928 roku, cerkiew greckokatolicką zamknięto, a kult zaczął powoli wygasać. Cerkiew powoli niszczała, wiele rzeczy rozkradziono, lub zniszczono. Na szczęście cudowny Obraz ocalał. W 1955 roku przeniesiono go do kościoła w Bereście, zastępując go kopią namalowaną przez kanonika Adama Stachonia.

Architektura

Świątynia jest wybudowana w stylu późnoklasycystycznym, z kamienia, otynkowana. Składa się z trójprzęsłowej nawy, półkoliście zamkniętego prezbiterium, oraz transeptu (nawy poprzecznej, inaczej krzyżowej) z identycznie zamkniętymi ramionami. Od frontu do nawy dobudowano wysoką, kwadratową wieżę, o podziałach ramowo - pilastrowych. Wieża podzielona jest gzymsami na trzy kondygnacje, i nakryta hełmem baniastym z latarnią. Świątynię nakrywają dachy dwuspadowe, z czterema baniastymi wieżyczkami, ze ślepymi latarniami. Wnętrze nakryte jest sklepieniami żaglastym, prezbiterium i nawa nakryte są hemisferycznie.

Wnętrze/wyposażenie

W środku zachował się zdekompletowany, późnoklasycystyczny ikonostas z elementami wykonanymi w 1888 roku. Zachowały się ikony św. Michała Archanioła i św. Łukasza Ewangelisty z XIX wieku. Dwa ołtarze boczne, pseudobarokowe, z końca XIX wieku, z obrazami Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny, św. Mikołaja, oraz obraz z 1888 roku przedstawiający umycie nóg Chrystusa. Zachowała się także ambona pseudobarokowa z końca XIX wieku, oraz

ołtarz główny w kształcie konfesji, późnoklasycystyczny z drugiej połowy XIX wieku.

Co można zobaczyć

Przez Izby wiedzie jedna z ciekawszych tras wycieczkowych - z Banicy przez Bieliczną na Ostry Wierch. We wsi znajduje się także duża, prywatna stadnina.

Go to top