Cerkiew w Krempnej

Cerkiew greckokatolicka pw. św. Kosmy i Damiana (obecnie kościół rzymskokatolicki pw. św. Maksymiliana Kolbe.)

Położenie

Krempna to duża wieś i letnisko nad Wisłoką, u południowego podnóża Kamienia.

Historia

Krempna istniała już prawdopodobnie pod koniec XV wieku. Z 1507 roku pochodzi wzmianka o istniejącej tutaj parafii prawosławnej. W XVI wieku wieś należała do rodziny Stadnickich. W XIX wieku wieś była głównym ośrodkiem kamieniarstwa na Łemkowszyźnie. Krempna mocno ucierpiała podczas I wojny światowej , w maju 1915 roku podczas przejścia frontu spłonęła spora część zabudowań. W okresie okupacji podczas II wojny światowej, wieś była ośrodkiem nacjonalistycznego ruchu ukraińskiego. Po wojnie wysiedlono stąd całą ludność łemkowską.

Cerkiew w Krempnej wybudowano w 1782 roku. Jest to informacja zapisana na tablicy fundacyjnej, na miejscu cerkwi wcześniejszej, “która 275 lat stała”, przy wsparciu finansowym księcia Karola Radziwiłła.

Pierwszy poważny remont świątyni przeprowadzono w połowie XIX wieku, kolejny remont kapitalny cerkiew przeszła w 1971.

Architektura

Cerkiew w Krempnej to świątynia typu zachodniołemkowskiego, orientowana, drewniana, trójdzielna, z nawą, babińcem i prezbiterium. Przy prezbiterium zakrystia. Wieża ma konstrukcję słupowo-ramową, o pochyłych ścianach, z izbicą. Wokół niej zachata. Nad nawą i prezbiterium znajdują się dachy namiotowe, dwukrotnie łamane, kryte blachą.

Cechą charakterystyczną świątyni jest nieznaczne pochylenie babińca i prezbiterium do środka, które jest widoczne z pewnego oddalenia. Jest to wynik osiadania terenu na którym została wybudowana cerkiew.

Wyposażenie/wnętrze

Wewnątrz cerkwi znajduje się kompletny ikonostas namalowany przez malarza pochodzącego z Przemyśla, Krasuckiego, w 1835 - 36 roku. Są to carskie wrota, ażurowe, ze sceną Zwiastowania i postaciami czterech Ewangelistów. Nad nimi znajduje się scena Ostatniej Wieczerzy, a na następnej kondygnacji Chrystus Pantokrator, po bokach ikony z apostołami. W zwieńczeniu namalowany jest krzyż, a po bokach trzy ikony przedstawiające Proroków.

Na ścianie nawy od strony południowej znajduje się bardzo cenny fragment starego ikonostasu, którego powstanie datuje się na 1664 rok. Jest to rząd Deesis z Chrystusem Pantokratorem w otoczeniu Matki Boskiej i Jana Chrzciciela. Po bokach znajdują się wizerunki dwunastu apostołów.

W cerkwi zachowały się także dwie ikony pochodzące XVI wieku, jedna przedstawia św. Mikołaja, druga to ikona Opieki Bogurodzicy.

W przedsionku cerkwi stoi feretron z figurą Matki Boskiej, która wśród miejscowych grekokatolików uważana jest za cudowną i otoczona czcią.

Co można zobaczyć

Cmentarz wojenny nr. 6 z okresu I wojny światowej, znajdujący się na niskim wzgórzu na zachód od centrum wsi.

Szosą na południe wybiega zielony szlak przez Wysokie do Grabia, na północ zielony na Kamień i szlak żółty do miejsca straceń na Przełęczy Hałbowskiej.

Go to top