Cerkiew w Kunkowej

Cerkiew greckokatolicka pw. św Łukasza Apostoła (obecnie filialna cerkiew prawosławna pod tym samym wezwaniem)

Położenie

Cerkiew góruje nad wsią, na wzniesieniu. Do samej Kunkowej, położonej w dolinie potoku Przysłup,można dotrzeć śródgórską szosą z Uścia do Bielanki.

Historia

Cerkiew prawdopodobnie została wybudowana w 1868 roku, taka data widnieje nad drzwiami babińca, ale jej niektóre części są starsze i pochodzą z poprzedniej świątyni wybudowanej około 1771 roku. Była odnawiana na początku XX wieku, remontowana zaś kilkukrotnie w 1969-70, w ostatnich latach XX wieku i w 2002 roku. Świątynia do roku 1947 była użytkowana przez grekokatolików, potem przez rzymskich katolików, a po powrotach Łemków została przekazana parafii prawosławnej.

W dokumentach wieś Kunkowa pojawia się po raz pierwszy w 1599 roku w związku z zakupem tzw. kresu klimkowskiego przez Jana Potockiego. Prawdopodobnie była wtedy wsią świeżo założoną bo jeszcze w 1629 roku odnotowano na jej terenie tylko jedno gospodarstwo i dwóch bezrolnych zagrodników. Wraz z całym kresem klimkowskim aż do 1710 roku wieś należała do rodziny Potockich.

Wieś utrzymywała się poza rolnictwem z wyrobu prostych drewnianych zabawek, z których była już znana przed I wojną światową.

W 1947 roku nastąpiły masowe wysiedlenia mieszkańców wsi, ich miejsce zajęli polscy osadnicy. Po 1955 roku nastąpił zbiorowy powrót Łemków, jako jeden z nielicznych na tych terenach. Wraz z Łemkami powróciła tradycja na wyrób przedmiotów z drewna.

Architektura

Cerkiew jest świątynią typu zachodniołemkowskiego, orientowaną, trójdzielną, o ścianach krytych gontem. Ma wyraźny przedsionek, sanktuarium jest zamknięte wielobocznie. Dachy są pokryte blachą, dolne ich części załamane są uskokowo. Zarówno hełm wieży jak i dachy zakończone wieżyczkami posiadają ślepe latarnie z umieszczonymi na nich żelaznymi, kutymi krzyżami.

Teren cerkwi otoczony jest drewnianym ogrodzeniem z bramką.

Wyposażenie/wnętrze

W środku znajduje się ikonostas pochodzący z 1904-05 roku, autorstwa Jana Jakubowskiego, oraz polichromia figuralno-architektoniczna z tego samego okresu. Na stropach znajdują się przedstawienia figuralne w tym Matki Boskiej Opieki, oraz Ducha Świętego, na ścianach zaś dekoracje architektoniczne przedstawiające marmurowe pilastry i kolumny.

W różnych częściach cerkwi umieszczone są stare ikony pochodzące z XVII wieku, wykonane w warsztatach muszyńskich. Ikony św. Łukasza która znajduje się w nawie, oraz św. Mikołaja w babińcu, pochodzą z jeszcze starszego ikonostasu z 1606 roku.

W prezbiterium mieści się barokowy ołtarz główny z baldachimem, a w nawie dwa ołtarze boczne z XVIII w. w jednym z nich znajduje się tabernakulum, umieszczono na ołtarzu także przedstawienie Ukrzyżowania.

Co można zobaczyć

Na stoku powyżej cerkwi znajduje się wiejski cmentarz, na którym zachowało się kilka kamiennych nagrobków z poczatku XX wieku.

 

Go to top